Od 1 stycznia 2026 r. wchodzą istotne zmiany w Kodeksie karnym skarbowym. Przedsiębiorco, sprawdź, jakie sankcje zostaną złagodzone, jakie obowiązki zniesione, i co możesz zrobić już dziś, by zabezpieczyć się przed ryzykiem.
Prowadzisz firmę, zatrudniasz księgowość, dbasz o rozliczenia podatkowe — i zastanawiasz się czasem: „a co jeśli błąd, opóźnienie – czy grozi mi kara karna skarbowa?” Dobre pytanie. Bo prawo skarbowe jest narzędziem, które nie tylko wymaga zgodności formalnej, ale w razie uchybień może uderzyć poważnie.
Dobra wiadomość: od 1 stycznia 2026 r. planowane są ważne zmiany, które łagodzą sankcje za niektóre uchybienia formalne. Ale uwaga — zmiany nie oznaczają bezkarności. I właśnie o tym chcę Ci opowiedzieć — co się zmieni, co zostaje, i co Ty możesz zrobić już teraz, by nie dać się zaskoczyć.
1. Co obowiązuje dziś — punkt odniesienia
Zanim przejdziemy do nowości, warto przypomnieć, jak to wygląda obecnie:
– Kodeks karny skarbowy określa sankcje za przestępstwa i wykroczenia skarbowe.
– Dla niektórych czynów formalnych dopuszczalne są bardzo wysokie ograniczenia kar.
– Od 2025 r. wzrosły kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe.
– Obowiązek wskazania osoby odpowiedzialnej za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków wiązał się z sankcją w razie niedopełnienia.
W skrócie — system był dosyć surowy co do formalnych uchybień, nawet jeśli nie doszło do uszczerbku dla budżetu.
2. Co się zmienia od 2026 r. — kluczowe nowelizacje
Rząd – w pakiecie deregulacyjnym – przyjął projekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego i Ordynacji podatkowej, zakładający m.in. złagodzenie kar za czynny o charakterze formalnym.
2.1 Obniżenie górnych limitów kar grzywny
Dotychczasowy górny limit – 720 stawek dziennych – zostanie obniżony do 480 stawek dziennych dla niektórych przestępstw skarbowych o charakterze formalnym.
W przypadkach mniej rażących uchybień – górna granica spadnie z 240 do 120 stawek dziennych.
2.2 Rozróżnienie uchybień: „niedopełnienie” vs „opóźnienie”
Nowelizacja proponuje, by czyny takie jak niezłożenie dokumentu w terminie i złożenie go po terminie były traktowane odmiennie. Opóźnienia – jeśli nie są rażące – będą karane łagodniej.
2.3 Likwidacja obowiązku wskazywania osoby odpowiedzialnej
Przepis art. 31 Ordynacji podatkowej (obowiązek zgłoszenia osoby odpowiedzialnej za rozliczenia podatkowe) ma zostać usunięty. W konsekwencji usuwany będzie również przepis karania (art. 79 §1 KKS) za niedopełnienie tego obowiązku.
2.4 Zakres zmian — co zostaje lub co nie ulegnie złagodzeniu
Nowelizacja dotyczy głównie czynów o charakterze formalnym, które nie powodują bezpośrednich strat w podatkach. Zmiany nie oznaczają pełnej bezkarności – kluczowa będzie ocena sądu co do charakteru czynu i jego skutków.
3. Jak te zmiany mogą wpłynąć na przedsiębiorców
Zmiany stwarzają przestrzeń do większej elastyczności i zmniejszenia obaw związanych z formalnymi uchybieniami. W praktyce oznacza to mniejsze ryzyko dla drobnych błędów, większą proporcjonalność kar oraz mniej formalności.
4. Co możesz zrobić już dziś — rekomendacje
1. Przeprowadź audyt podatkowy i compliance.
2. Usprawnij procedury formalne i wprowadź checklisty.
3. Dokumentuj każde uchybienie i jego przyczyny.
4. Szkol osoby odpowiedzialne za podatki i księgowość.
5. Monitoruj legislację i zmiany przepisów.
6. Rozważ wsparcie prawnika karnoskarbowego już teraz.
Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym od 2026 r. to krok w kierunku większej proporcjonalności i łagodniejszych sankcji za formalne uchybienia. Jednak granica między błędem a naruszeniem pozostaje cienka. Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoje procesy podatkowe są bezpieczne – zapraszam do kontaktu.